Tứ vật đào hồng – bài thuốc cổ phương hoạt huyết, điều kinh
Tứ vật đào hồng gồm sáu vị, hoạt huyết điều kinh, dùng cho rối loạn kinh nguyệt và đau kinh.
Thành phần và liều lượng (theo sách)
Liều lượng ghi theo sách y học cổ truyền, chỉ để tham khảo. Mỗi người cần thầy thuốc y học cổ truyền thăm khám, kê đơn và gia giảm; không tự ý bốc thuốc, sử dụng.
| Vị thuốc | Liều lượng |
|---|---|
| Đương quy | 12g |
| Xuyên khung | 6 - 12g |
| Sinh địa | 12 - 20g |
| Xích thược | 8 - 12g |
| Đào nhân | 8 - 12g |
| Hồng hoa | 4 - 12g |
Cách dùng (theo sách)
Sắc nước uống, ngày một thang chia 2 lần
(Liều và cách dùng chép nguyên văn mục Phương tễ, yhoccanban.com; vị sách không ghi liều để “—”.)
Xuất xứ
Tứ vật đào hồng là tên bài thuốc thuộc nhóm phương tễ, được giới thiệu trong mục Y học căn bản – Phương tễ. Tư liệu ghi bài thuốc dưới nhãn Phương tễ. Theo phần giải thích bài thuốc, đây là bài Tứ vật thang gia Đào nhân, Hồng hoa. Cách giải thích này cho thấy bài thuốc lấy nền tảng từ Tứ vật thang và bổ sung thêm Đào nhân, Hồng hoa.
Công năng
Tư liệu ghi nhận tác dụng của bài thuốc là hoạt huyết, điều kinh. Công năng này gắn với phần giải thích về phá huyết ứ và việc điều kinh trong bài thuốc. Bài thuốc cũng được ghi là bài thuốc căn bản để hoạt huyết, điều kinh.
Chủ trị
Bài thuốc được ghi là bài thuốc căn bản để hoạt huyết, điều kinh, dùng trong chứng rối loạn kinh nguyệt, đau kinh. Trên lâm sàng, tư liệu cho biết bài thuốc hay được gia giảm. Hướng gia giảm được nêu gồm: trường hợp huyết nhiệt gia Đơn bì, Liên kiều, Địa cốt bì; nếu đau bụng gia Diên hồ sách, Hương phụ chế, Thanh bì để hành khí hoạt huyết.
Phân tích bài thuốc
Bài thuốc này là bài Tứ vật thang gia Đào nhân, Hồng hoa. Trong bài, Đương quy và Sinh địa có vai trò dưỡng huyết, bổ huyết. Xích thược, Xuyên khung phối hợp với Đào nhân, Hồng hoa để phá huyết ứ. Sự phối hợp này tạo nên bài thuốc căn bản để hoạt huyết, điều kinh. Tư liệu cũng nêu các hướng gia giảm: trường hợp huyết nhiệt gia Đơn bì, Liên kiều, Địa cốt bì; nếu đau bụng gia Diên hồ sách, Hương phụ chế, Thanh bì để hành khí hoạt huyết.
Lưu ý khi dùng
Tệp tư liệu không ghi kiêng kỵ cụ thể của bài thuốc. Bài thuốc cổ phương cần được thầy thuốc y học cổ truyền thăm khám, gia giảm theo từng người; không tự ý sử dụng.
Bài thuốc cần thầy thuốc y học cổ truyền thăm khám, gia giảm theo từng người; không tự ý sử dụng.
Từ khoá: Tứ vật đào hồngbài thuốc cổ phươnghoạt huyết điều kinhrối loạn kinh nguyệtđau kinhĐào nhân Hồng hoa
(Viết lại từ «Tứ vật đào hồng» – mục Phương tễ, yhoccanban.com. Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế việc khám và chẩn đoán của bác sĩ.)