Toan táo nhân thang: bài thuốc dưỡng huyết an thần
Cổ phương dưỡng huyết an thần, thanh nhiệt trừ phiền cho chứng Can huyết không đủ.
Thành phần và liều lượng (theo sách)
Liều lượng ghi theo sách y học cổ truyền, chỉ để tham khảo. Mỗi người cần thầy thuốc y học cổ truyền thăm khám, kê đơn và gia giảm; không tự ý bốc thuốc, sử dụng.
| Vị thuốc | Liều lượng |
|---|---|
| Toan táo nhân | 12 - 20g |
| Phục linh | 12g |
| Cam thảo | — |
| Tri mẫu | 8 - 12g |
| Xuyên khung | 4 - 6g |
Cách dùng (theo sách)
Sắc nước uống, chỉ hai lần chiều và tối, trước khi đi ngủ
(Liều và cách dùng chép nguyên văn mục Phương tễ, yhoccanban.com; vị sách không ghi liều để “—”.)
Xuất xứ
Toan táo nhân thang là phương tễ được giới thiệu trong Y học căn bản, mục Ôn cố tri tân. Bài thuốc thuộc nhóm phương tễ cổ phương, được trình bày với thành phần, tác dụng và phần giải thích bài thuốc. Nội dung gồm thành phần, tác dụng, giải thích bài thuốc và ứng dụng lâm sàng.
Công năng
Dưỡng huyết an thần, thanh nhiệt trừ phiền.
Chủ trị
Can huyết không đủ sinh ra chứng hư phiền, khó ngủ, tim hồi hộp, váng đầu hoa mắt, ra mồ hôi trộm, mồm họng khô, mạch huyền hoặc tế sác. Bài thuốc thường dùng trong chứng mất ngủ của bệnh suy nhược thần kinh do Can huyết không đủ, có chứng hư nhiệt.
Phân tích bài thuốc
Phép chữa lấy dưỡng can huyết, an tâm thần làm chính, kiêm thanh nhiệt trừ phiền. Toan táo nhân dưỡng can an thần là chủ dược. Xuyên khung điều hòa huyết, giúp Táo nhân tăng tác dụng an thần. Tri mẫu thanh nhiệt trừ phiền. Cam thảo kiện tỳ hòa trung. Các vị hợp lại tạo tác dụng chung dưỡng huyết an thần, thanh nhiệt trừ phiền. Phần ứng dụng lâm sàng nêu gia giảm: khi hư nhiệt thường thêm Đương quy, Bạch thược, Sinh địa để dưỡng âm huyết, lương huyết, hòa can thanh nhiệt; ra mồ hôi nhiều thêm Mạch môn, Ngũ vị để an thần liễm hãn; tim hồi hộp nhiều, khó ngủ thêm Long xỉ để trấn kinh; tâm khí hư, người mệt mỏi thêm Đảng sâm, Long xỉ để ích khí trấn kinh.
Lưu ý khi dùng
Tệp không ghi kiêng kỵ riêng. Người bệnh cần được thầy thuốc y học cổ truyền thăm khám để xác định tình trạng Can huyết không đủ và chứng hư nhiệt phù hợp; việc gia giảm do thầy thuốc quyết định; không tự ý sử dụng.
Bài thuốc cần thầy thuốc y học cổ truyền thăm khám, gia giảm theo từng người; không tự ý sử dụng.
Từ khoá: Toan táo nhân thangdưỡng huyết an thầnthanh nhiệt trừ phiềnCan huyết không đủkhó ngủhư phiền
(Viết lại từ «Toan táo nhân thang» – mục Phương tễ, yhoccanban.com. Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế việc khám và chẩn đoán của bác sĩ.)