Thoái hóa võng mạc: góc nhìn Đông y và cách chăm sóc mắt
Thoái hóa võng mạc làm tổn thương tế bào võng mạc, suy giảm thị lực. Đông y góp phần chăm sóc mắt, cần khám sớm.
Thoái hóa võng mạc là gì và vì sao cần quan tâm?
Thoái hóa võng mạc là tình trạng tế bào võng mạc bị tổn thương do nhiều nguyên nhân. Võng mạc nằm ở mặt sau mắt, chứa tế bào cảm nhận ánh sáng và tế bào thần kinh, tiếp nhận hình ảnh rồi truyền qua dây thần kinh thị giác lên não. Hoàng điểm là vùng trung tâm giúp nhìn rõ chi tiết và màu sắc. Khi tế bào võng mạc tổn thương, thị lực suy giảm. Thoái hóa võng mạc do cận thị xảy ra khi trục nhãn cầu dài ra, võng mạc bị kéo giãn, mất kết dính, dễ rách hoặc bong. Tổn thương đã hình thành thường khó phục hồi, nên phát hiện sớm có ý nghĩa bảo tồn thị lực. Người có cận thị nặng cần chú ý khám mắt định kỳ.
Thoái hóa võng mạc nguy hiểm ra sao?
Bệnh có thể gây rách hoặc bong võng mạc, kèm xuất huyết nội nhãn. Người bệnh có thể thấy chấm đen nhỏ, đám đen dày đặc, chớp sáng hoặc màn đen che trước mắt. Khi võng mạc bong, tầm nhìn giảm đột ngột, thậm chí mất một vùng nhìn. Không phải vết rách nào cũng có biểu hiện rõ, vì vậy khám mắt định kỳ giúp phát hiện sớm. Nếu chậm trễ, thị lực có thể suy giảm nặng hoặc dẫn tới mù lòa. Tổn thương võng mạc đã xảy ra thường không phục hồi, nên mục tiêu là làm chậm diễn tiến và giữ lại thị lực. Đây là lý do không nên chủ quan với các dấu hiệu bất thường.
Đông y xếp bệnh mắt vào nhóm nào?
Theo y học cổ truyền, bệnh về mắt thuộc bệnh học Ngũ quan, phần Nhãn khoa. Từ xa xưa, y học cổ truyền đã có hiểu biết về bệnh lý mắt và nhiều phương pháp chăm sóc như thuốc thang, châm cứu, chích lể, xoa bóp bấm huyệt. Các biện pháp này được dùng để ngăn ngừa, phòng bệnh mắt và hỗ trợ chăm sóc khi mắt chưa có bệnh rõ rệt. Với thoái hóa võng mạc, người bệnh nên kết hợp kiến thức y học cổ truyền với y học hiện đại, đến thầy thuốc chuyên khoa để được thăm khám và tư vấn hướng phù hợp. Không nên tự dùng thuốc khi chưa có chỉ định. Việc thăm khám sớm giúp lựa chọn biện pháp an toàn.
Chăm sóc mắt thế nào để phòng bệnh?
Bảo vệ tế bào võng mạc từ sớm là hướng quan trọng. Mỗi người nên rèn nếp sinh hoạt khoa học: không để mắt đọc sách, xem máy tính quá lâu; đeo kính chống ánh sáng xanh khi cần. Sau khi đi đường về, vệ sinh mắt và dùng thuốc nhỏ mắt phù hợp; đeo kính râm khi nắng gắt, hạn chế tiếp xúc khói bụi và hóa chất. Vệ sinh mắt bằng nước sạch và khăn riêng, tránh dùng tay dụi mắt. Duy trì khám mắt định kỳ để phát hiện dấu hiệu bất thường. Người mắc tiểu đường, huyết áp cao cần kiểm soát tốt để giảm biến chứng lên mắt. Những thói quen nhỏ duy trì đều đặn sẽ góp phần chăm sóc mắt lâu dài.
Khi nào người bệnh cần khám sớm?
Cần chú ý mọi thay đổi thị lực. Nếu đột nhiên thấy ruồi bay, chớp sáng, màn đen che trước mắt hoặc nhìn mờ đi nhanh, nên đi khám ngay. Đây là dấu hiệu cảnh báo thoái hóa võng mạc có thể nguy hiểm. Với người cận nặng có nguy cơ bong võng mạc, bác sĩ chuyên khoa có thể chỉ định laser quang đông đáy mắt nhằm tăng kết dính và giảm nguy cơ mất thị lực. Khám sớm giúp xác định nguyên nhân, có hướng xử trí và bảo tồn vùng nhìn trung tâm. Người bệnh không nên chờ đến khi mắt giảm thị lực rõ mới đi khám. Khám mắt định kỳ vẫn là cách theo dõi chủ động.
Mỗi người có thể trạng và mức độ tổn thương võng mạc khác nhau, nên khám bác sĩ y học cổ truyền để được tư vấn phù hợp.
Từ khoá: thoái hóa võng mạc
(Viết lại từ «Câu hỏi thường gặp liên quan đến bệnh thoái hóa võng mạc» – báo Sức khỏe và Đời sống (Bộ Y tế). Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế việc khám và chẩn đoán của bác sĩ.)