Tả quy hoàn – Cổ phương tư bổ Can thận, bổ tinh huyết
Cổ phương tư bổ Can thận cho chứng Can thận tinh huyết suy kém, lưng đau chân yếu, chóng mặt ù tai.
Thành phần và liều lượng (theo sách)
Liều lượng ghi theo sách y học cổ truyền, chỉ để tham khảo. Mỗi người cần thầy thuốc y học cổ truyền thăm khám, kê đơn và gia giảm; không tự ý bốc thuốc, sử dụng.
| Vị thuốc | Liều lượng |
|---|---|
| Lục vị hoàn | — |
| Bạch linh | — |
| Thỏ ty tử | — |
| Câu kỷ tử | — |
| Xuyên Ngưu tất | — |
| Lộc giao | — |
| Quy giao | — |
(Liều và cách dùng chép nguyên văn mục Phương tễ, yhoccanban.com; vị sách không ghi liều để “—”.)
Xuất xứ
Tả quy hoàn được tệp gốc xếp trong mục Phương tễ. Tệp không ghi tên sách nguồn của bài Tả quy hoàn. Trong phần liên hệ, tệp nêu Tả quy ẩm trong Cảnh Nhạc toàn thư: nếu bài Lục vị bỏ Trạch tả, Đơn bì, gia Câu kỷ tử, Chích thảo thì có tên Tả quy ẩm; bài này có tác dụng như Tả quy hoàn nhưng kém hơn. Tệp cũng nhắc Mạch vị địa hoàng hoàn trong Hải thượng Y tôn tâm lĩnh, tức bài Lục vị địa hoàng hoàn gia Mạch môn, Ngũ vị tử. Các dữ kiện này giúp phân biệt Tả quy hoàn với hai bài có liên quan, nhưng không thay thế việc ghi nhận nguồn gốc riêng của Tả quy hoàn.
Công năng
Tư bổ Can thận. Đây là công năng được tệp gốc ghi cho Tả quy hoàn; tệp không nêu thêm công năng khác.
Chủ trị
Can thận tinh huyết suy kém, lưng đau chân yếu, chóng mặt ù tai, ra mồ hôi trộm, mồm họng khô. Đây là các chứng được tệp gốc nêu cho Tả quy hoàn.
Phân tích bài thuốc
Tệp gốc mô tả Tả quy hoàn là bài Lục vị hoàn với Bạch linh, Trạch tả, Đơn bì, gia Thỏ ty tử, Câu kỷ tử, Xuyên Ngưu tất, Lộc giao, Quy giao. Tệp chỉ nêu công năng chung là tư bổ Can thận, không phân tích vai trò riêng, tính vị, quy kinh hay cách phối hợp của từng vị. Vì vậy phần phân tích ghi nhận đúng mức dữ kiện hiện có: thành phần gồm các vị đã nêu và công năng tư bổ Can thận; không suy diễn thêm vai trò của từng vị khi tệp không cung cấp. Việc đối chiếu với Tả quy ẩm và Mạch vị địa hoàng hoàn chỉ nhằm làm rõ vị trí của bài trong nhóm phương tễ có liên quan.
Lưu ý khi dùng
Tệp gốc không nêu mục kiêng kỵ cụ thể cho Tả quy hoàn. Phần lưu ý vì vậy chỉ ghi nhận giới hạn dữ kiện hiện có. Bài thuốc cổ phương cần thầy thuốc y học cổ truyền thăm khám, xác định đúng chứng Can thận tinh huyết suy kém trước khi dùng; không tự ý sử dụng, không tự phối hợp hoặc thay đổi thành phần.
Bài thuốc cần thầy thuốc y học cổ truyền thăm khám, gia giảm theo từng người; không tự ý sử dụng.
Từ khoá: Tả quy hoàncổ phương tư bổ Can thậnCan thận tinh huyết suy kémlưng đau chân yếuchóng mặt ù tai
(Viết lại từ «Tả quy hoàn» – mục Phương tễ, yhoccanban.com. Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế việc khám và chẩn đoán của bác sĩ.)