Rượu tỏi có tác dụng gì? Lưu ý khi dùng để an toàn
Rượu tỏi là bài thuốc dân gian giúp làm ấm tỳ vị, giảm đau mỏi; cần dùng đúng cách và hỏi bác sĩ trước khi áp dụng.
Rượu tỏi có tác dụng gì theo y học cổ truyền?
Vậy rượu tỏi có tác dụng gì theo góc nhìn y học cổ truyền? Tỏi được xếp vào nhóm vị cay, tính ấm, quy vào kinh tỳ và vị, nên có công năng hành khí, tiêu trệ, làm ấm tỳ vị, giải độc và sát trùng. Rượu mang vị cay ngọt, tính nóng, có tác dụng dẫn thuốc và thúc đẩy lưu thông huyết mạch. Khi kết hợp, tính ấm của cả hai tạo nên chế phẩm giúp làm ấm đường tiêu hóa, kích thích tiết dịch vị, giảm chướng bụng và ăn không tiêu ở người tỳ vị hư hàn. Dùng một lượng rất nhỏ để uống hoặc xoa bóp ngoài da còn giúp làm ấm kinh lạc, hỗ trợ giảm đau mỏi khớp, tê bì tay chân khi trời lạnh. Vào mùa rét, chút rượu tỏi giúp cơ thể phát hãn, xua bớt khí lạnh. Đây là kinh nghiệm dân gian truyền lại, không phải chỉ định điều trị bệnh.
Khoa học nói gì về tác dụng của rượu tỏi?
Tỏi chứa allicin cùng nhiều hợp chất lưu huỳnh có hoạt tính sinh học. Thí nghiệm trong phòng thí nghiệm cho thấy một số hợp chất này có khả năng kháng khuẩn và chống oxy hóa. Tuy vậy, allicin khá kém bền, dễ chuyển hóa thành chất khác tùy điều kiện bảo quản, nên hàm lượng hoạt chất trong bình rượu tỏi phụ thuộc rất nhiều vào cách chế biến, nồng độ cồn và thời gian ngâm. Một vài nghiên cứu lâm sàng ghi nhận chế phẩm từ tỏi có thể hỗ trợ giảm nhẹ cholesterol LDL và huyết áp, nhưng điều đó không đồng nghĩa rượu tỏi tự ngâm tại nhà cho kết quả tương tự. Đến nay chưa đủ bằng chứng để khẳng định rượu tỏi chữa được tăng mỡ máu hay tăng huyết áp. Người bệnh tuyệt đối không dùng rượu tỏi thay cho thuốc đã được bác sĩ kê đơn.
Chọn tỏi và rượu thế nào để bình ngâm đạt chất lượng?
Khâu chọn nguyên liệu quyết định chất lượng bình rượu. Nên ưu tiên tỏi ta, tỏi cô đơn hoặc tỏi Lý Sơn với củ nhỏ, vỏ mỏng, tép chắc, thường thơm và nhiều tinh dầu hơn loại củ to nhiều nước. Chỉ chọn củ khô ráo, tép rắn, không mọc mầm, không dập nát, không mốc, vì tỏi mốc hoặc nảy mầm có thể sinh độc tố và làm hỏng cả bình. Tỏi được bóc vỏ, rửa sạch rồi phải thật khô nước; có thể để nguyên tép, thái lát hay đập dập nhẹ và nên để ngoài không khí một lúc trước khi ngâm để phản ứng tạo allicin diễn ra thuận lợi. Về dung môi, chỉ dùng rượu trắng chưng cất truyền thống từ gạo hoặc ngũ cốc, nồng độ vừa phải, nguồn gốc rõ ràng, đã lọc tạp chất; tránh rượu trôi nổi và cồn công nghiệp vì có thể gây ngộ độc, tổn thương nội tạng.
Cách ngâm và dùng rượu tỏi sao cho đúng?
Nên dùng bình thủy tinh sạch, tráng nước sôi rồi để khô hẳn; không dùng bình nhựa vì cồn có thể hòa tan chất nhựa vào rượu. Xếp tỏi vào bình, rót rượu cho ngập hết phần tỏi, đậy kín và giữ ở nơi khô thoáng, nhiệt độ ổn định, tránh nắng chiếu trực tiếp. Rượu chuyển dần từ màu trắng sang vàng ngà rồi vàng đậm, mùi thơm nồng đặc trưng; nếu thấy nổi váng, ngả xanh đen hoặc có mùi lạ thì phải bỏ ngay. Khi dùng, chỉ nên uống một lượng rất nhỏ, không dùng như đồ uống giải khát trong cuộc vui. Có thể xoa bóp nhẹ vùng cơ, khớp đau mỏi để da ấm và lưu thông máu tại chỗ, nhưng tránh vết thương hở, da trầy xước, da mỏng nhạy cảm. Ngậm rượu tỏi chỉ trong thời gian ngắn rồi súc miệng lại bằng nước sạch, vì cồn nồng độ cao dễ làm bỏng rát niêm mạc.
Những ai nên tránh dùng rượu tỏi?
Nhóm cần tránh rượu tỏi gồm phụ nữ mang thai, phụ nữ đang cho con bú, trẻ em và người chưa đủ tuổi dùng đồ uống có cồn. Người mắc bệnh lý về gan, xơ gan, viêm tụy hoặc có tiền sử phụ thuộc rượu cũng không nên dùng. Đặc biệt, người đang uống thuốc chống đông máu hay thuốc chống kết tập tiểu cầu phải hết sức thận trọng, vì tỏi có thể làm tăng nguy cơ chảy máu; người chuẩn bị phẫu thuật nên ngừng các chế phẩm từ tỏi theo hướng dẫn của bác sĩ. Rượu tỏi chỉ nên xem là kinh nghiệm dân gian hỗ trợ sức khỏe, không thay thế việc khám và điều trị. Tự dùng kéo dài mà không có người theo dõi có thể tiềm ẩn rủi ro khó lường.
Rượu tỏi không phù hợp với tất cả mọi người vì mỗi người có thể trạng và bệnh nền khác nhau. Người bệnh nên đến bác sĩ y học cổ truyền để được thăm khám và tư vấn trước khi sử dụng.
Từ khoá: rượu tỏi có tác dụng gì
(Viết lại từ «Rượu tỏi có tác dụng gì?» – báo Sức khỏe và Đời sống (Bộ Y tế), chuyên mục Y học cổ truyền. Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế việc khám và chẩn đoán của bác sĩ.)
↑ Bài cùng mục · Đặt lịch khám