Dấu hiệu bệnh glôcôm sớm: đừng chờ mắt mờ hẳn mới khám
Bệnh glôcôm có thể làm mất thị lực không hồi phục; nhức mắt kèm mờ thoáng qua nên khám sớm.
Vì sao bệnh glôcôm dễ bị bỏ qua ở giai đoạn đầu?
Bệnh glôcôm là nhóm rối loạn ở mắt khiến áp lực trong nhãn cầu tăng, lâu dần chèn ép và làm tổn thương thần kinh thị giác. Phần thương tổn này không thể hồi phục, nên thị lực có thể mất dần mà không quay lại như cũ. Điều khiến nhiều người chủ quan là bệnh diễn tiến âm thầm, có khi kéo dài nhiều năm. Ở cả thể góc đóng và góc mở, biểu hiện ban đầu thường mờ nhạt, dễ bị gán cho mỏi mắt hoặc do tuổi tác. Có trường hợp mắt chỉ hơi căng tức, nhức quanh hốc mắt trong chốc lát rồi hết. Vì vậy, chờ đến khi nhìn kém rõ mới đi khám có thể đã muộn cho việc bảo toàn tầm nhìn. Hiểu đúng về bệnh glôcôm giúp mỗi người chủ động kiểm tra mắt sớm hơn.
Những dấu hiệu sớm nào của bệnh glôcôm cần lưu tâm?
Dấu hiệu bệnh glôcôm ở giai đoạn đầu không ồ ạt. Người bệnh có thể thấy mắt căng nhẹ hoặc nhức sâu trong hốc mắt thoáng qua. Khi nhãn áp tăng lên, hình ảnh đôi lúc nhòe như phủ sương; lát sau áp lực hạ xuống, cảm giác nhìn rõ trở lại. Điểm đáng ngờ nhất là tình trạng mờ thoáng qua xuất hiện cùng lúc với nhức mắt. Một số người nhìn vào bóng đèn lại thấy quầng xanh đỏ, hiện tượng này có thể kéo dài và lặp lại nhiều lần. Về sau, tầm nhìn ngoại vi thu hẹp dần, tạo cảm giác như nhìn xuyên đường hầm. Cần phân biệt với mảng tối lớn đột ngột trong bệnh bong võng mạc. Có thể có đom đóm trước mắt, khó thích nghi sáng tối, khó dõi theo vật di động, khuyết vùng nhìn, đau hốc mắt, buồn nôn hoặc nôn, mắt đỏ, mí trên sờ cứng.
Nhức đầu kèm nhức mắt có phải là bệnh glôcôm?
Nhức đầu xuất hiện ở rất nhiều bệnh, trong đó tăng huyết áp là nguyên nhân thường được nghĩ tới hơn cả. Vì vậy, một cơn đau đầu đơn thuần khó gợi ý bệnh glôcôm. Điều cần chú ý là sự phối hợp của nhiều dấu hiệu: đau đầu cùng lúc với nhức mắt, nhìn mờ, hoặc mắt đỏ và mí trên sờ thấy cứng. Khi đó, người bệnh nên đi khám chuyên khoa mắt thay vì tự theo dõi tại nhà. Việc kiểm tra giúp xác định có tăng nhãn áp hay tổn thương thần kinh thị giác hay không. Bệnh glôcôm ở giai đoạn đầu có thể không đau, nên những cơn đau đầu lặp lại không nên xem nhẹ. Nếu các triệu chứng xuất hiện cùng nhau hoặc tái diễn, khám sớm là cách giữ thị lực tốt hơn. Mỗi người cần dựa vào bác sĩ để đánh giá, không tự đoán bệnh.
Ai nên chủ động tầm soát bệnh glôcôm?
Bệnh glôcôm không loại trừ tuổi tác hay nhóm người nào, nhưng có những đối tượng cần kiểm tra mắt đều đặn hơn. Đó là người từ 40 tuổi trở lên; người mắc tiểu đường hoặc tăng huyết áp; người có người thân trong gia đình từng bị glôcôm. Người viễn thị hoặc có giác mạc (tròng đen) nhỏ cũng thuộc nhóm cần lưu ý. Thêm vào đó là người cận thị nặng, từng chấn thương hay phẫu thuật mắt, hoặc dùng thuốc nhóm steroid đường toàn thân hay tra mắt kéo dài. Người có tiền sử viêm bồ đào có thể bị tăng nhãn áp thứ phát dẫn tới glôcôm. Với những nhóm này, khám mắt định kỳ mỗi năm một lần giúp phát hiện bệnh khi thần kinh thị giác chưa tổn thương nhiều. Không nên chờ có triệu chứng rõ mới kiểm tra, vì bệnh thường tiến triển âm thầm.
Khám sớm giúp gì khi nghi bệnh glôcôm?
Khi có một hoặc nhiều dấu hiệu kể trên, người bệnh nên đến cơ sở y tế có chuyên khoa mắt để kiểm tra. Bác sĩ có thể đo thị lực, đo nhãn áp, khám thần kinh thị giác, soi góc tiền phòng và chỉ định thêm kỹ thuật hình ảnh như đo thị trường, chụp đánh giá lớp sợi thần kinh. Mục đích là xác định có tổn thương do glôcôm hay không. Bệnh gây suy giảm thị lực vĩnh viễn, nên phát hiện lúc thần kinh thị giác chưa tổn hại nhiều sẽ giúp giữ tầm nhìn tốt hơn. Đừng chờ mắt mờ hẳn mới đi khám, vì phần thị lực đã mất không thể lấy lại. Khám sớm còn giúp phân biệt với các bệnh mắt khác có biểu hiện tương tự. Mỗi người nên theo dõi những bất thường của mắt và đi kiểm tra khi cần.
Mỗi người có thể trạng khác nhau, cùng một biểu hiện mắt có thể do nhiều nguyên nhân. Nên khám bác sĩ y học cổ truyền để được tư vấn và theo dõi phù hợp.
Từ khoá: bệnh glôcôm
(Viết lại từ «Triệu chứng sớm dễ nhận biết của bệnh Glôcôm» – kiến thức mắt của bệnh viện chuyên khoa mắt. Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế việc khám và chẩn đoán của bác sĩ.)