Đau cổ vai gáy do cột sống cổ mất đường cong: đừng chủ quan
Đau cổ vai gáy ở người trẻ thường do cột sống cổ mất đường cong sinh lý vì tư thế sai kéo dài, nên thăm khám sớm.
Cột sống cổ thẳng như cây gậy là gì?
Ở người trưởng thành khỏe mạnh, phần cổ của cột sống vốn có một vòng cung nhẹ hướng ra trước, y học gọi là độ ưỡn sinh lý. Vòng cung này giúp phân tán lực từ đầu xuống vai và thân trên, đồng thời hấp thụ chấn động phát sinh khi đi, đứng hay chạy. Khi vòng cung ấy biến mất, các đốt sống cổ gần như xếp thành hàng dọc, nhiều người mô tả là cổ thẳng như cây gậy. Lúc này áp lực dồn nhiều hơn lên đĩa đệm, khớp, dây chằng và các cơ quanh cổ. Đây không phải tình trạng hiếm, nhưng không ít người chỉ xem đó là mỏi cổ thông thường nên bỏ qua, để cơn đau cổ vai gáy âm ỉ kéo dài và ảnh hưởng dần đến sinh hoạt mỗi ngày.
Vì sao người trẻ hay bị đau cổ vai gáy?
Qua thăm khám, phần lớn người dưới 30 tuổi tìm đến bác sĩ vì đau vùng cổ vai gáy đều có nếp sinh hoạt khá giống nhau: ngồi nhiều, làm việc liên tục bên máy tính, cúi đầu quá lâu, ít vận động và chưa từng tập cho nhóm cơ cổ – vai – lưng trên. Có trường hợp mỗi ngày ngồi hơn 8 giờ với màn hình đặt thấp hơn tầm mắt, cổ gập về phía trước, cộng thêm thói quen gối quá cao và nằm nghiêng gập cổ khi ngủ. Những tư thế sai lặp lại ngày này qua ngày khác khiến đường cong sinh lý vùng cổ mất dần. Đáng lưu ý, tình trạng này không còn dành riêng cho người lớn tuổi mà gặp nhiều ở độ tuổi 20–35.
Mất đường cong cột sống cổ gây hậu quả gì?
Khi vùng cổ mất độ cong, vấn đề không dừng ở cảm giác khó chịu. Người bệnh có thể thấy đau lan lên đầu, mỏi vai, căng cứng vùng gáy, tăng lên khi ngồi lâu hoặc lúc căng thẳng, kèm theo khó ngủ và giảm khả năng tập trung. Về lâu dài, áp lực lên đĩa đệm và khớp có thể dẫn tới chèn ép rễ thần kinh gây tê lan xuống tay, đau đầu, chóng mặt, rối loạn thăng bằng, thoái hóa cột sống sớm và nguy cơ thoát vị đĩa đệm cổ. Nếu chủ quan để bệnh tiến triển nặng, việc điều trị sẽ phức tạp hơn, thậm chí phải can thiệp phẫu thuật hoặc phục hồi chức năng kéo dài.
Có cách nào hỗ trợ phục hồi đường cong cổ?
Tùy mức độ tổn thương, bác sĩ sẽ đánh giá rồi phối hợp nhiều biện pháp. Bên cạnh việc dùng thuốc theo chỉ định, các phương pháp không dùng thuốc của y học cổ truyền thường được áp dụng như điện châm, thủy châm giúp giảm co cứng cơ và cải thiện tuần hoàn vùng cổ vai; kéo giãn cột sống cổ nhằm phục hồi độ cong sinh lý; xoa bóp, bấm huyệt, chiếu tia hồng ngoại hỗ trợ giảm đau. Kèm theo đó là tập vật lý trị liệu, dưỡng sinh và điều chỉnh tư thế ngồi – nằm – làm việc. Với trường hợp cụ thể nêu trên, sau khoảng 3 tuần phối hợp điều trị, tình trạng đau giảm rõ rệt và người bệnh được hướng dẫn duy trì các tư thế tập luyện hằng ngày.
Làm gì để phòng ngừa đau cổ vai gáy mỗi ngày?
Điều chỉnh thói quen sớm giúp giảm bớt gánh nặng cho vùng cổ. Mỗi người nên tự kiểm tra chỗ làm việc: đặt màn hình ngang tầm mắt, tránh cúi gập cổ trong thời gian dài. Sau khoảng 30–45 phút nên đứng lên, đổi tư thế để cơ cổ được nghỉ. Chọn gối ngủ phù hợp, không quá cao hoặc quá cứng, hạn chế nằm nghiêng gập cổ. Duy trì vận động với các bài kéo giãn và làm mạnh nhóm cơ cổ – vai – lưng trên. Quan trọng hơn, khi cơn đau kéo dài, lan lên đầu hoặc xuống tay, ảnh hưởng giấc ngủ và công việc, người bệnh không nên tự xoa dầu, dán cao rồi chờ đỡ mà cần đi khám để được đánh giá đúng nguyên nhân.
Mỗi người có thể trạng và mức độ tổn thương khác nhau, không nên tự áp dụng theo trường hợp của người khác. Người bệnh nên đến bác sĩ y học cổ truyền để được thăm khám và tư vấn hướng chăm sóc phù hợp.
Từ khoá: đau cổ vai gáy
(Viết lại từ «Cảnh báo cột sống cổ ‘thẳng như cây gậy’ ở người trẻ tuổi do sai tư thế kéo dài» – báo Sức khỏe và Đời sống (Bộ Y tế), chuyên mục Y học cổ truyền. Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế việc khám và chẩn đoán của bác sĩ.)