Đại bổ âm hoàn – bài thuốc cổ phương tư âm giáng hỏa
Bài thuốc cổ phương tư âm giáng hỏa, dùng cho chứng âm hư nội nhiệt.
Thành phần và liều lượng (theo sách)
Liều lượng ghi theo sách y học cổ truyền, chỉ để tham khảo. Mỗi người cần thầy thuốc y học cổ truyền thăm khám, kê đơn và gia giảm; không tự ý bốc thuốc, sử dụng.
| Vị thuốc | Liều lượng |
|---|---|
| Hoàng bá sao | 16g |
| Thục địa (chưng rượu) | 24g |
| Tri mẫu (rượu sao) | 16g |
| Quy bản (tẩm giấm nướng) | 24g |
Cách dùng (theo sách)
Tất cả tán bột mịn hòa với nước tủy xương sống lợn đun chín, luyện mật, làm hoàn theo tỷ lệ trên, làm nhiều ít tùy ý. Mỗi lần uống 8 - 12g, vào sáng tối 2 lần. Có thể làm thang sắc uống
(Liều và cách dùng chép nguyên văn mục Phương tễ, yhoccanban.com; vị sách không ghi liều để “—”.)
Xuất xứ
Đại bổ âm hoàn là bài thuốc cổ phương được ghi trong sách Y học căn bản, thuộc phần phương tễ Đông dược và được đề cập trong trung dược lâm sàng. Đây là phương tễ tiêu biểu cho phép trị chứng âm hư nội nhiệt, được lưu truyền trong y học cổ truyền và thường được nhắc đến khi bàn về các bài thuốc tư âm giáng hỏa.
Công năng
Tư âm giáng hỏa. Bài thuốc có tác dụng tư thận âm và giáng hư hỏa, là phương chủ yếu để xử lý chứng âm hư nội nhiệt.
Chủ trị
Trên lâm sàng, bài thuốc chủ yếu trị chứng âm hư nội nhiệt, biểu hiện sốt về chiều, ra mồ hôi trộm, lòng bàn tay bàn chân nóng. Nếu nhiệt thương phế lạc có thể làm cho ho ra máu. Nếu hư nhiệt ảnh hưởng đến tỳ vị có thể sinh ra chứng tiêu khát.
Phân tích bài thuốc
Trong bài thuốc, Hoàng bá vị đắng tính hàn, tả thanh hỏa; Tri mẫu thanh hư nhiệt; Thục địa tư bổ thận âm; Quy bản tư âm tiềm dương. Thêm tủy sống lợn để bổ tinh, đồng thời giảm bớt tính táo và đắng của Tri mẫu, Hoàng bá. Các vị cùng dùng tạo nên tác dụng tư âm giáng hỏa. Về gia giảm, trường hợp ra mồ hôi trộm nhiều có thể gia Mẫu lệ, Lá dâu, Phù tiểu mạch, Rễ lúa nếp để dưỡng âm liễm hãn; trường hợp bệnh lao ho ra máu gia Tiên hạc thảo, Trắc bá diệp, Cỏ nhọ nồi, A giao để dưỡng âm, chỉ khái, cầm máu; trường hợp khát nước uống nước nhiều gia Thạch hộc, Thiên hoa phấn, Sa sâm để dưỡng vị âm chỉ khát.
Lưu ý khi dùng
Bài thuốc không nên dùng đối với bệnh nhân tỳ vị hư nhược, ăn kém, tiêu lỏng. Việc sử dụng bài thuốc cổ phương cần có thầy thuốc y học cổ truyền thăm khám, gia giảm theo từng người; không tự ý sử dụng.
Bài thuốc cần thầy thuốc y học cổ truyền thăm khám, gia giảm theo từng người; không tự ý sử dụng.
Từ khoá: Đại bổ âm hoànbài thuốc cổ phươngtư âm giáng hỏaâm hư nội nhiệtHoàng báTri mẫu
(Viết lại từ «Đại bổ âm hoàn» – mục Phương tễ, yhoccanban.com. Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế việc khám và chẩn đoán của bác sĩ.)